تورکمنصحرادا دیگ دورما آیدیمچی لار - نوازنده لار - نوازندگان جاز تورکمن صحرادا

گچمیش لری ودورمشدا
نویسنده وتهیه کننده : دلنواز
منبع: اولکأمــیـــز - آق قلا
موسیقی ترکمن وترکمن صحرای ایران نیز گذشته وحال دارد.
بقول پیش کسوت آق قلایی "جلال سوقی " که به من گفت : هیچگاه ما اکاردیون نوازها وخواننده های ارگ جاز را همپایه موسیقی اصیل ترکمن که با دوتار اجرا میشود قرار نده و با تواضع تمام بیان کرد که ما حتی خاک پای خلیفه بخشی ها "قزاق پنق " "نظرلی محجوبی " و دردی طریک نمی شویم.
باز با این حال بنده معتقدم که موسیقی اکاردیون و ارگ جاز نیز برای جوانان ما جذاب است.
حتی عکسهایی قدیمی هستند ( سالهای 1354 و 1356) که در شب عروسی جوانان بندر ترکمن با اکاردیون وتنبک ودایره مجلس ها را شاد وپربار می گذراندند.

نوازنده اکاردیون "اونق "و گوال زن" تاتارنژاد"

در ان زمان هنرمندان ترکمن اکاردیون نواز با مراوده با هنرمندان ترک بندر وگنبد آهنگ های اذری را هم بسیار در مجالس عروسی اجرا می کردند نمونه بارز آن رینگهای رقص علیزاده بود.
در سالهای بعد انقلاب، اکاردیون [وسیله ای که با دمیدن باد توسط حرکت دست چپ و نواختن کیبوردهای دست راست انجام می شد و غیر برقی بود بهمراه گوال ودایره دستی] کم کم جای خود را به دستگاه ارگ الکترونیکی داد که مانور روی آهنگ های ترکمنی را سهل تر و زیباتر می کرد. و همچنین تلویزیون عشق آباد نیز که تازه استقلال یافته بود با کنسرتهای موسیقی استاد هنرمندانی چون انه بردی آتدانف - آتابای چارقلی ف - آقیش صاپارف و کریم قربان عالیف سبب شدند تا خوانندگان ترکمن صحرا نیز قوی تر شوند و هم شنوندگان در عروسیها با اشتیاق بیشتری گوش فرا می دادند.

(عکسها از paianame)

طوری که نگارنده خود خاطره ای که از ان سالها دارم کودکی دبستانی بودم و وقتی به عروسی نسبت مان در امچلی رفته بودم
از بس در دور و اطراف اکاردیون عروسی جا نبود و من و همسن و سالهایم میخواستیم از نزدیک هنرنمایی هنرمندان ان شب را ببینیم که اخر در زیر طبلهای جاز کامل جا گرفتیم و گرچه نزدیک گوشمان جازیست با چوب خود بر طبلها می کوبید ولی احساس خوبی به ما و بچه ها دست میداد.
ولی امروزه با ایجاد شدن سرگرمیهای مفید و غیرمفید دور و بر هنرمندان خالیست. مراسم ان سالها در جاهایی اجرا میشد، که ایفون زدن و از در و دیوار خبری نبود خلاصه همه دعوت بودند. هنوز هم در گوشم هست آواز زیبای "گل اننام" حکیم عاشور محمدی که در سالهای 61-60 در آق قلا اجرا میکرد:

گل اندام گل اندام همه دردمه درمان
گل اندام گل اندام باشیم یولینگا قوربان

گل اندام گل اندام من سنی سوییان گل اندام
آینه باقیب قارایانگ قارا ساچینگ دارایانگ ...
در موقع خواندن اینا باقیب ... حکیم با ظرافت دستهایش را به علامت گرفتن اینه وشانه زدن حرکت می داد.

ادامه دارد....